Teknolojik Ürünlerin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmelik Yayımlandı

Av. Ali Mert Çavuşoğlu

Sinem Akyol

Giriş

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan “Teknolojik Ürünlerin Belgelenmesine İlişkin Yönetmelik” 18 Aralık 2025 tarihinde çıkan 33111 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.

Yönetmelik kapsam itibarıyla kanunla kurulan vakıflar veya uluslararası fonlar tarafından destekli veya özkaynaklı yürütülen Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda yahut kamu tarafından desteklenen projeler neticesinde ortaya konan mal ve hizmetler için yapılan “TÜR Belgesi” ve “TÜR Deneyim Belgesi” başvurularına ilişkin hükümleri düzenlemektedir.

Söz konusu yönetmelik, teknolojik ürünler için sektörel bir önem arz etmesinin yanında Ar-Ge çalışmaları yürüten işletmeler için de başvuru olanaklarına, kriterlere ve sürece dair çeşitli açıklamalar getirmektedir. Bu doğrultuda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının, çıkarılan yönetmelik ile işletmelerin yenilik projeleriyle sundukları mal ve hizmetlerin ticari hayata kazandırmalarına yönelik şeffaf ve sistematik bir çerçeve çizmeyi amaçladığı görülmektedir.

Ar-Ge ve Yenilik Projeleri Tanımı

Yönetmelik uyarınca Ar-Ge ve yenilik projeleri, bilimsel araştırma ve teknolojik üretimi içeren çalışmaların sonucunda elde edilen çıktıların geliştirilerek ekonomik ve toplumsal değer haline gelmelerini amaçlayan kapsamı ve yöntemi önceden planlanmış faaliyetler bütünüdür.

Bu bakımdan yönetmelik uyarınca Ar-Ge projeleri, amacı ve kapsamı ile kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişiler tarafından sağlanacak desteğin tutarı ve proje sonucunda doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları önceden belirlenmiş, içerdiği faaliyetlerin her aşaması planlanmış, bilimsel esaslarla yürütülen projeleri ifade etmektedir.

Yenilik projeleri ise yönetmelik kapsamında “bir fikri satılabilir bir ürün haline getirmeyi ve yeni ya da geliştirilmiş/iyileştirilmiş bir ürün veya mal ve hizmetin üretiminde kullanılan bir yönteme dönüştürmeyi” hedefleyen projelerdir. Bu projeler görünüşteki ya da dekorasyondaki basit değişiklilerin haricinde teknolojik yenilik yapma ya da yaratma sürecini kapsayan mali ve ticari etkinlikleri içeren başarı ölçütleri ve hedefleri belli bilimsel faaliyetler bütününü kapsamaktadır.

TÜR Belgesi ve TÜR Deneyim Belgesi Nedir?

Yönetmelikte açıkça tanımlanan “Teknolojik Ürün Belgesi”, işletmelerin Ar-Ge faaliyetleri ve yenilik projeleri sonucu ortaya koydukları ürünlerin seri üretime ve pazara sunmalarına imkân vermek amacıyla yürütülen TÜR Projesi kapsamında ürünlerinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nezdinde hazır olduğuna dair verilen belgeyi ifade eder. Teknolojik Ürün Belgesi, başvurusunun olumlu değerlendirilmesinin ardından her bir ürün için ayrı ve süresiz olarak verilir.

Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi ise 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun m.10/1(b-2) bendi çerçevesinde bir işletmenin Ar-Ge ve yenilik projeleri gerçekleştirdiğini, teknolojik ürün geliştirme kapasitesine sahip olduğunu ve bu konuda deneyim kazandığını gösteren belge olup başvurusu uygun bulunan TÜR Deneyim Belgesi başvuruya konu edilen teknolojik ürünün piyasaya sürülmesinin ardından beş yıl geçerliliğini koruyacaktır.

Belirtmek gerekir ki yönetmelik kapsamında Teknolojik Ürün Belgesi ürün bazında verilirken Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi ise işletmeler için verilmektedir.

Başvuru Şartları Nedir ve Nasıl Başvurulur?

1. Başvurular işletme adına yetkili kimse tarafından elektronik ortamda, portal aracığıyla yapılmaktadır. Başvuran kişinin temsil yetkisi değerlendirme sırasında ticaret sicil kayıtları üzerinden teyit edilmektedir.

2. Başvuru sırasında başvuruya konu belgelerden TÜR Belgesi veya Tür Deneyim Belgesi’nden hangisine başvurulduğu belirtilmektedir.

3. TÜR Belgesi alınmak istenen ürünün Ar-ge veya yenilik projesi sonucunda ortaya çıkmış olması gerekmektedir.

4. Tamamlanmış kamu destekli projelere ilişkin başvurularda projeyi destekleyen kurum ve kuruluştan alınan proje bitirme belgesi sunulması zorunludur. Başvurusu devam etmekte olan kamu destekli projelere ilişkin ise teknolojik ürünün Ar-ge ve yenilik projesi kapsamında geliştirildiğini gösteren belge ibraz edilecektir. Bu belge, proje bir Ar-ge merkezinde yürütülmekte ise teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketinden, bir teknoloji geliştirme bölgesinde yürütülmekte ise de bölge yönetici şirketinden alınmaktadır. Diğer kamu destekli projelerde ise bahsi geçen belge projeyi destekleyen ve izleyen kurumdan temin edilerek başvuruda sunulur.  Özkaynaklı projeler için yapılan başvurularda ise teknolojik ürünün geliştirildiği projeye dair açıklayıcı bilgi ve belgelerin portal üzerinden yapılan başvuruda bulundurulması gerekmektedir.

5. Belge başvurusu yapılan ürünün piyasaya arz edilmiş ve satışına ilişkin faturanın veya sevk irsaliyesinin sunulmuş olması zorunludur. Piyasaya arzı kanıtlayan ve Genel Müdürlükçe uygun kabul edilen diğer belgeler de fatura ve irsaliyenin sunulamadığı takdirde kabul edilebilmektedir. TÜR Deneyim Belgesi için başvurulan ürünün piyasaya arz edilmesinin üzerinden beş yıldan fazla süre geçmemiş olması gerekmektedir.

   Piyasaya arz edildiği yine de belgelenemiyorsa başvuruya konu edilen teknolojik ürünün; özkaynaklı projelerde TÜBİTAK, teknoloji geliştirme bölgelerinde ilgili bölge yönetici şirketi, diğer kamu destekli projelerde ise Genel Müdürlük tarafından yapılacak hazırlık seviyesi tespitinde en az seviye 7 olması aranmaktadır.

6. TÜR Deneyim Belgesi başvurularında başvuruya konu ürüne ilişkin başvuru sahibi adına düzenlenmiş ürünün yerli katkı oranını gösteren yerli malı belgesinin sunulması gerekmektedir. Yerli malı belgesinin başvuruya konu ürüne özel olması gerekmektedir. TÜR Belgesi ve yazılım veya hizmetlere yönelik yapılan TÜR Deneyim Belgesi başvurularında yerli malı belgesi şart değildir.

   Düzenlemenin tam metni için tıklayınız. Yönetmelik’te yer alan hususlarda sorularınız olması halinde bizimle her zaman iletişime geçebilirsiniz.